Veertig Balinese topstukken van Tropenmuseum te zien in San Francisco
Veertig Balinese topstukken van het Tropenmuseum zijn te zien in het Asian Art Museum in San Francisco. De objecten zijn onderdeel van de tentoonstelling Bali: Art, Ritual and Performance, geopend van 25 februari t/m 11 september 2011. Voor het eerst is een grote tentoonstelling in de Verenigde Staten te bezoeken die geheel gewijd is aan Balinese kunst en cultuur.
Het Tropenmuseum leende onder meer maskers, beelden, slaginstrumenten, een kris en kroon uit. Een van de bijzonderste objecten is een draagstoel voor godenbeelden.
De stoel is versierd met de slangen Anantabhoga en Basuki. Tijdens een tempelfeest worden de godenbeelden in de stoel geplaatst en meegenomen naar zee. Daar volgt een rituele reiniging van de beelden samen met de stoel. Dit jaarlijkse ritueel neemt de vorm aan van een grote, kleurvolle processie.
Balinese tempel gereconstrueerd
Een ander opvallend object is een paviljoen om te gebruiken voor de verbranding van doden. Hij is op Bali gemaakt voor de Wereldtentoonstelling in 1930 in Antwerpen en was voor het laatst in 1987 te zien in het Tropenmuseum, altijd samen met een stier die dient als lijkkist. Tijdens een crematie van een lid van een rijke familie worden het paviljoen met de stier en de overledene in brand gestoken.
Na de laatste opstelling in het Tropenmuseum is het paviljoen in onderdelen in het depot bewaard. Speciaal voor de tentoonstelling in San Francisco is het de afgelopen maanden gereconstrueerd. Restaurator Martijn de Ruijter vertelt: “We stuitten op nogal wat uitdagingen. Er waren bijvoorbeeld drie tekeningen waarop het paviljoen steeds anders werd weergegeven. Welke zou de juiste zijn? Ook kwamen we verschillende soorten markeringen tegen op de onderdelen: kleuren, windrichtingen en nummeringen.
We vroegen advies aan een onderzoeker die veel weet van dit soort Balinese bouwwerken en gingen toen aan de slag. Na veel gepuzzel is het uiteindelijk gelukt.” De Ruijter reisde naar San Francisco om te helpen met de opbouw in het museum. “Ik ben blij dat het ook daar goed lukte om hem in elkaar te zetten. Natuurlijk past hij uitstekend bij de andere Balinese objecten.”
Lezing over geschiedenis van Balinese collectie
Conservator Pim Westerkamp gaf tijdens de publieksopening van de tentoonstelling een lezing over de geschiedenis van de Balinese collectie van het Tropenmuseum.
De reconstructie werd mede mogelijk gemaakt dankzij een bijdrage van het Asian Art Museum.
Over het Tropenmuseum
Het Tropenmuseum presenteert, onderzoekt en bevordert de kennis van en wisselwerking tussen culturen. Het biedt beleving en ervaring voor een breed en divers publiek, waarbij alle museale middelen worden ingezet: tentoonstellingen, collecties en deskundigheid, publicaties, het historische gebouw, educatieve en andere activiteiten. Het Tropenmuseum kiest voor volkenkundige en cultuurhistorische objecten en voor hedendaagse kunst om zijn verhalen te vertellen.
Het museum van het Koninklijk Instituut voor de Tropen is internationaal actief in het kader van cultuur en ontwikkeling. Het Tropenmuseum wordt gesteund door de BankGiro Loterij.
Het Tropenmuseum is dagelijks geopend van 10.00 tot 17.00 uur.
Op 24 en 31 december is het museum open tot 15.00 uur.
Gesloten op 1 januari, 30 april, 5 mei en 25 december.
Noot voor de redactie
Voor meer informatie kunt u contact opnemen met het Tropenmuseum, Nanja Ruiter, tel. 020 – 568 8422 of per e-mail: n.ruiter@kit.nl.
Persfoto's
Draagstoel voor godenbeelden
Deze draagstoel voor godenbeelden (jempana) is versierd met de slangen (naga) Anantabhoga en Basuki.
Hierin worden de beelden (arca lingga, pratima), waarin de goden rondwaren tijdens de tempelfeesten, mee naar zee genomen.
Daar worden zij samen met de draagstoel ritueel gereinigd. Dit jaarlijkse ritueel neemt de vorm aan van een grote kleurvolle processie.
Periode: 1800 - 1900. Inventarisnr.: 15-155.

