Tentoonstelling Escher Meets Islamic Art wegens succes verlengd

Islamitische kunst als inspiratiebron voor een geniaal graficus
De tentoonstelling Escher Meets Islamic Art is met ruim 50.000 bezoekers een groot succes. Het Tropenmuseum in Amsterdam heeft de tentoonstelling – over M.C. Escher en één van zijn belangrijkste inspiratiebronnen: islamitische kunst – tot en met 5 januari 2014 verlengd.

Eschers grafiek is wereldberoemd, maar de invloed van islamitische kunst op zijn werk is niet zo bekend. De tentoonstelling – oorspronkelijk geopend tot en met 3 november – brengt in beeld hoe hij de geometrische patronen en wiskundige principes uit de islamitische kunst toepaste op zijn eigen ontwerpen. Zo wordt duidelijk hoe de reizen die Escher in 1922 en 1936 naar het Alhambra in Spanje maakte, zijn werk voorgoed veranderden. Topstukken uit het Victoria & Albert Museum (Londen) worden getoond naast de mooiste voorbeelden van Eschers grafiek uit de collecties van het Gemeentemuseum Den Haag en de M.C. Escher Foundation.

De Nederlandse grafisch kunstenaar M.C. Escher (1898 – 1972) is wereldwijd bekend en geliefd om zijn vlakvullende patronen en bouwwerken met een onnavolgbare dieptewerking. Eschers fascinatie voor geometrische patronen kreeg een belangrijke impuls tijdens twee reizen in 1922 en 1936 naar Zuid-Spanje waar hij het Alhambra in Granada bezocht. De eindeloze herhaling en regelmaat waarmee de patronen hele muren vulden, intrigeerden hem. Met herkenbare dier- en mensfiguren maakte hij later zijn eigen, variaties op deze patronen die hij in Spanje had ontdekt en gekopieerd. Hij verdiepte zich in wiskundige publicaties over patroonvorming, rasters en symmetrie, die hij eerst in studies en later in zijn grafiek toepaste. Zo ontstond de Escheriaanse ‘wiskunde-kunst’ zoals wij die vandaag de dag kennen.

Eeuwenoude miniatuurschilderingen naast pakpapier van de Bijenkorf

Van Escher zijn in het Tropenmuseum wereldberoemde werken te zien zoals de Metamorphose, maar ook minder bekende opdrachten zoals het pakpapier dat hij voor De Bijenkorf ontwierp. Op het gebied van islamitische kunst worden topstukken getoond zoals een 14de-eeuws bronzen kistje en Indiase miniatuur-schilderingen uit de collectie van het Victoria & Albert Museum. Deze voorwerpen zijn niet per definitie religieus van aard. Integendeel, meestal gaat het om voorwerpen die in een niet-religieuze omgeving zijn gebruikt. Ze zijn afkomstig uit een groot gebied dat zich grofweg uitstrekt van Spanje tot India.

Kijken, vergelijken en verwonderen

In de tentoonstelling vormen Eschers bezoeken aan het Alhambra het startpunt voor een vergelijking tussen zijn oeuvre en de islamitische kunst. De graficus kopieerde alleen islamitische kunst in het Alhambra. De meeste voorwerpen in het Tropenmuseum heeft hij dan ook nooit gezien. Toch zijn er veel overeenkomsten te vinden, omdat beide dezelfde mathematische patronen als uitgangspunt hebben.

Eén op één vergelijkingen van werken uit beide kunstvormen onthullen onderliggende overeenkomsten in vorm en stijl. Digitale animaties en werktekeningen tonen de opvallend vergelijkbare wiskundige basis, structuur en opbouw van de werken. Met behulp van interactieve onderdelen als digitaal tekenen ontdekken en herkennen bezoekers al doende wat de overeenkomst tussen zulke verschillende kunstwerken is. Zij ervaren hoe bijzonder deze ontmoeting tussen islamitische en Europese kunst is.

Publicatie

Uitgeverij THOTH heeft een rijk geïllustreerde catalogus verzorgt in twee talen: Escher & Schatten uit de Islam en Escher Meets Islamic Art.

Dit project is een samenwerking tussen het Tropenmuseum, de M.C. Escher Foundation en Escher in Het Paleis.

Tropenmuseum
Linnaeusstraat 2
Amsterdam
020 568 8200
info@tropenmuseum.nl
www.tropenmuseum.nl


Noot voor de redactie

Voor meer informatie of onderstaand beeldmateriaal in hoge resolutie kunt u contact opnemen met het Tropenmuseum, Wilhelmien Hoekstra, tel. (020) 568 8422 / w.hoekstra@kit.nl