In de spotlight: Hendrik Huygens en zijn tekeningen

Blog Robin Lelijveld

Hendrik HuygensHet Tropenmuseum kocht met steun van de BankGiro Loterij, een bijzondere groep tekeningen op de PAN in Amsterdam. De tekeningen, 26 in totaal, werden rond 1850 gemaakt door de Nederlandse marinecommandant Hendrik Huygens, die in deze periode een tijd in West-Indië verbleef.

Hij verruilde Nederland voor Suriname en maakte kennis met een koloniale samenleving, waar slavernij een belangrijke rol speelde. De tijd die hij in de kolonie doorbracht, gebruikte hij onder andere om te tekenen. Huygens (1810-1867) maakte vooral landschapsgezichten, bijvoorbeeld van het gebied rondom de Parakreek; een enkele keer zien wij ook de stad Paramaribo voorbijkomen.

De werken illustreren een ontmoeting tussen een negentiende-eeuwse marinecommandant en het koloniale landschap overzee, en zijn een mooie aanvulling op de collectie van het Tropenmuseum. Een goede aanleiding dus om een onderzoek te starten naar deze tot voor kort vrij onbekende tekeningen en hun maker! Wie was Hendrik Huygens eigenlijk, en wat deed hij in West-Indië? Wat zag hij toen hij aankwam in Suriname, en hoe verbeeldde hij dit? En hoe verhoudt zijn werk zich tot andere weergaven van de kolonie?

Robin Lelijveld (conservator in opleiding) vertelt in zes blogs over de voortgang van haar onderzoek, en samen kijken we naar de tekeningen. Bekijk alle tekeningen van Huygens in onze online collectie.


Blog: Een laatste blik

De afgelopen weken heb ik de tot nog toe vrij onbekende tekeningen van Hendrik Huygens onder de aandacht willen brengen. Vandaag is het tijd voor de laatste blog van de reeks. Als afsluiting wil ik graag nog één element uitlichten: de titels van de tekeningen.

Lees de volledige blog (pdf)

Afbeelding: Hendrik Huygens, tekening met opschrift Buiten Paramaribo (ca. 1850). Potlood op papier. Collectie onbekend


Blog: Huygens’ koloniale picturesque?

Twee weken geleden liet ik aan de hand van Hendrik Huygens’ Suiker Plantage zien dat verbeeldingen van de kolonie Suriname (variërend van kaarten tot verhalende tekeningen, prenten enzovoort) vaak niet zo onschuldig waren als zij op het eerste gezicht deden vermoeden. Manipulatie van de beelden - door bijvoorbeeld het weglaten van elementen - was eerder regel dan uitzondering. Vandaag wil ik hier op doorgaan, en aan de hand van de koloniale picturesque peilen hoe visualisaties als deze konden functioneren als visuele toe-eigening. Hoe verhielden de tekeningen van Huygens zich daartoe?

Lees de volledige blog (pdf)

Afbeelding: Uitsnede van George Robertson, The Spring Head of Roaring River (ca. 1775). Olieverf op doek. Collectie Wallace Campbell


Blog: Het plantagelandschap

Deze gravure komt uit de Franse uitgave van John Gabriel Stedmans Narrative of a five years expedition against the revolted Negroes of Surinam (1798). We zien een plattegrond van een (wellicht fictieve) koffieplantage. Een register vertelt de lezer dat het huis van de directeur of eigenaar aan de rivier ligt, dat de slavenverblijven verder op het terrein staan, en dat je een kanaal over moet steken om bij de landbouwgronden te komen. Degenen die geen reis naar de kolonie wilden of konden ondernemen, leerden van Stedman op deze manier hoe het plantagelandschap van Suriname er uitzag.

Lees de volledige blog (pdf)

Afbeelding: Plaat nummer XXXXIII uit J.G. Stedman, Voyage à Surinam et dans l’intérieur de la Guyane (1798). Gravure op papier. Tropenmuseum, inv.nr. 3728-544b-40, Amsterdam


Blog: Opvaren der rivier

Vorige keer vertelde ik al dat er tussen de tekeningen die het Tropenmuseum heeft twee stadsgezichten zijn. Deze tekening is daar één van (afb. 1). We zien een gezicht op de Suriname, de rivier waar Paramaribo aan lag. In 1978 werd er door de Surinaamse historicus Rudolf van Lier een kleine publicatie samengesteld met 22 werken van Hendrik Huygens.

Lees de volledige blog (pdf)

Afbeelding: Hendrik Huygens. Opvaren der rivier Suriname bij Paramaribo (ca. 1850). Potlood en gewassen pen op papier. Tropenmuseum, inv. nr: 6464-1, Amsterdam


Blog: Fascinatie voor natuur

Twee weken geleden vertelde ik over de persoon Hendrik Huygens en de reden dat hij tussen 1849 en 1851 in West-Indië verbleef. Vandaag gaat het over zijn interesse in de natuur van Suriname. Van de 26 tekeningen die het museum in de collectie heeft, zijn er namelijk maar twee stedelijke voorstellingen (de stad Paramaribo).

Lees de volledige blog (pdf)

Afbeelding: Hendrik Huygens. Coton Tree, ook wel Cancan tree genaamd (ca. 1850). Potlood en gewassen pen op papier. Tropenmuseum, inv.nr: 6464-18, Amsterdam


Blog: Talent in Suriname: Hendrik Huygens (1810-1867)

Vandaag introduceer ik de maker van de tekeningen: Hendrik Huygens. Toen ik het onderzoek begon, wilde ik natuurlijk allereerst weten wie eigenlijk die persoon was die de tocht naar Suriname maakte. Het bleek dat er niet heel veel bekend was over Huygens en zijn werken, behalve een publicatie uit 1978, uitgegeven door de Amsterdamse antiquair Simon Emmering.

Lees de volledige blog (pdf)

Afbeelding: Zeeuws Archief, Familie van der Mandere, inv.nr. 115